Giờ làm việc: T2 - T6 | 08:00 - 17:00HOTLINE: 0867 95 7568
Than Vuong logo

Thiết kế trại

Thiết kế trại nuôi ốc bền vững

Trại bền vững có nguồn nước ổn định, khu ương riêng, mật độ vừa sức và đường xử lý nước thải trước khi xả.

Hình minh hoạ ốc hương nhìn nghiêng, chỉ rõ: vỏ, ống hút nước, xúc tu, mắt, đầu, chân, nắp miệng.

Sơ đồ một trại nuôi

Sơ đồ một trại nuôi

  1. Nguồn nước biển. Lấy nước qua lọc, tránh nơi chịu ảnh hưởng nước ngọt.

  2. Ao chứa, lắng. Trữ và lắng nước trước khi cấp, chủ động khi nguồn nước xấu.

  3. Khu ương có mái che. Ương ốc nhỏ riêng, dễ kiểm soát nước và thức ăn.

  4. Ao nuôi thịt. Chia nhiều ao vừa phải để san thưa, nghỉ ao luân phiên.

  5. Ao xử lý nước thải. Lắng bùn, xử lý nước trước khi xả ra môi trường.

Sơ đồ minh hoạ. Chưa có tài liệu nêu tỷ lệ diện tích ao xử lý nước thải cho ốc hương.

Mô hình ao nuôi

Mô hình ao nuôi

  1. Lưới chắn. Cao 40–60 cm trên mặt nước, hơi nghiêng, giữ ốc không bò ra.

  2. Túi lọc đầu cấp. Nước vào qua túi lọc để chặn địch hại.

  3. Giàn quạt nước. 2–4 giàn tuỳ mật độ. Khi nắng nóng tăng quạt, nhất là ban đêm.

  4. Mực nước. 0,8–1,5 m theo tài liệu khuyến nông.

  5. Lớp cát. Cát sạch, ít bùn, không quá mịn. Dày 5–30 cm tuỳ tài liệu.

  6. Bạt lót. Lót quanh bờ và đáy ao, phủ cát lên trên.

  7. Hố xả giữa ao. Đáy chỉ hơi dốc về giữa ao, dốc lớn thì cát tụt hết về rốn. Thành hố cao hơn mặt cát, nắp lưới giữ cát và ốc lại.

  8. Ống xả ngang. Chạy ngang dưới đáy, từ hố xả ra ngoài bờ. Tháo cạn để vệ sinh và thu hoạch.

Mô hình minh hoạ cắt qua giữa ao. Ốc vẽ lớn hơn thật. Tài liệu ốc hương ghi đáy tạo dốc về cống thoát, chưa ghi số độ dốc.

Mô hình ao ương (bể xi măng)

Mô hình ao ương (bể xi măng)

  1. Lưới che. Che nắng cho bể ngoài trời.

  2. Ống cấp nước. Cấp nước mới đã lọc. Một trại ở Trung Quốc thay 100 % nước mỗi ngày.

  3. Dàn sục khí. Sục khí liên tục. Tài liệu ghi cả cách sục khí rửa cát.

  4. Gờ nhựa chống bò. Dán quanh thành, cách đáy 50 cm. Mực nước thấp hơn gờ 4–10 cm.

  5. Nền cát mịn. Cát 0,1–0,5 mm, rải 2–3 cm.

  6. Ống thu nước giữa bể. Ống đứng, miệng cao hơn mặt cát, có lưới chụp. Tài liệu chưa ghi cách lắp ống xả, đây là một cách bố trí.

  7. Ống xả ngang. Chạy ngang dưới đáy ra ngoài bể. Nước xả đưa về ao xử lý.

  8. Vợt vớt thức ăn thừa. Mỗi sáng vớt thức ăn thừa trước khi thay nước.

  9. Sàng phân cỡ. Tài liệu khuyến nông lọc phân cỡ sau 10–15 ngày.

  10. Ốc nhỏ. Thử nghiệm RAS: tới 18.000 con/m² ở cỡ 4,6–11 mm.

Mô hình minh hoạ cắt qua giữa bể. Mũi tên xanh là dòng nước. Ốc và lớp cát vẽ lớn hơn thật.

Mô hình bể nuôi (bể xi măng)

Mô hình bể nuôi (bể xi măng)

  1. Ống cấp nước. Tài liệu ghi thay 50–70 % nước mỗi ngày.

  2. Dàn sục khí. Sục khí liên tục trong bể.

  3. Lớp cát. Cát trải thẳng trên nền. Tài liệu ghi 1,5–4 cm theo tuổi ốc, nơi khác 5–8 cm. Cát càng dày càng khó rửa.

  4. Ống thu nước giữa bể. Ống đứng, miệng cao hơn mặt cát, có lưới chụp. Tài liệu chưa ghi cách lắp ống xả, đây là một cách bố trí.

  5. Ống xả ngang. Chạy ngang dưới đáy ra ngoài bể. Nước xả đưa về ao xử lý.

  6. Vợt vớt thức ăn thừa. Mỗi sáng vớt thức ăn thừa trước khi thay nước.

Mô hình minh hoạ cắt qua giữa bể. Mũi tên xanh là dòng nước. Ốc và lớp cát vẽ lớn hơn thật.

Có cát thì bỏ chất hữu cơ thế nào

Xi phông dễ hút luôn cát, và chưa có tài liệu nào mô tả cách làm trên nền cát. Thử nghiệm nuôi thương phẩm dưới đây so các kiểu đáy ở 2.500 con/m², sau 176 ngày.

Kiểu đáyCách bỏ chất thảiTỷ lệ sốngFCRNăng suất
Không cát, giá thể nilon hoặc bôngDòng nước gom về phễu thu. Ốc bỏ ăn, nằm ngửa36–47 %15–161,8–2,4 kg/m²
Sàn nhựa, lưới, cátNước chảy xuôi qua cát. Vẫn phải tháo cạn, cào, xịt rửa đáy58 %6,64,75 kg/m²
Sàn nhựa, san hô, lưới, cátCó rửa ngược. Vẫn phải tháo cạn, cào, xịt rửa đáy63 %4,46,33 kg/m²
San hô, lưới, cát, không sànNước đi từ dưới lên, tràn vào ống thu. Trong 176 ngày không phải cào, xịt rửa đáy70 %2,311,77 kg/m²

Một thử nghiệm ở Khánh Hoà, RAS, bể 83,3 m², ốc thả 0,2 g, một vụ. Thử nghiệm không đo H2S, không đo trong lớp đá, chưa rõ khi bơm dừng. Chất hữu cơ lọt xuống lớp đá có thể sinh khí độc, nên đây chỉ là số liệu tham khảo, chưa phải mẫu áp dụng. Các kiểu đáy này cần nền bê tông. Đáy sàn nhựa có lúc phải cào, xịt rửa 2–4 lần/ngày, làm xáo cát, trầy vỏ, mòn đuôi ốc.

Bể cát thường thì làm bằng tay

Cát trải thẳng trên nền bể, cả bể ương và bể nuôi. Theo tài liệu kỹ thuật Việt Nam và Trung Quốc, chưa có thử nghiệm so sánh.

  1. Vớt thức ăn thừa

    Mỗi sáng vớt hết xương, đầu cá, vỏ sò ra khỏi bể, trước khi thay nước và cho ăn.

  2. Thay nước

    Tài liệu Việt Nam ghi thay 50–70 % nước mỗi ngày. Miệng xả phải chụp lưới.

  3. Tháo cạn, cào, xịt rửa cát

    Bể nuôi: tài liệu ghi 3–7 ngày một lần, một thử nghiệm làm 30 ngày một lần. Cát càng dày càng khó rửa. Bể ương: sục khí rửa cát hoặc thay cát, khi thu thì xúc cả ốc và cát đem sàng.

  4. Thay cát

    Tài liệu khác nhau: khoảng mỗi tuần, hoặc 40–50 ngày. Đáy có mùi hôi, ốc kém ăn thì thay ngay.

  5. Đáy quá bẩn thì đổi bể

    Chuyển ốc sang bể mới, vệ sinh sạch bể cũ rồi mới dùng lại.

  6. Nước xả về ao xử lý

    Không xả thẳng ra môi trường chung. Lắng bùn, xử lý nước trước khi xả.

Ao lớn nền cát giữ đáy thế nào

Ao lớn nền cát không làm được lớp đá vì đá lún chìm. Đáy ao giữ bằng vớt thức ăn, thay nước và cào đáy.

  1. Vớt thức ăn thừa

    Thường xuyên vớt hết thức ăn thừa, xương, đầu cá, vỏ cua ghẹ.

  2. Thay nước đều

    Tài liệu ghi 20–30 % mỗi 3–5 ngày, hoặc 30–70 % mỗi lần. Ao vùng trung và cao triều nên bơm thay hằng ngày.

  3. Tổng vệ sinh khi con nước cường

    Dọn toàn bộ nền đáy, kết hợp thay nước triệt để.

  4. Kiểm tra chất đáy mỗi tháng

    Đáy có mùi hôi, chuyển đen thì cào đáy, quạt và thay nước. Có thể bổ sung cát sạch dày khoảng 2 cm.

  5. Đáy nhiều bùn, rong

    Tháo cạn, vệ sinh ao, san ốc sang ao hoặc đăng khác.

Chọn địa điểm

Nguồn nước mặn ổn định

Tài liệu khuyến nông ghi độ mặn 25–35 ‰, không chịu ảnh hưởng của sông suối nước ngọt.

Cấp thoát nước riêng

Bờ chắc, không rò rỉ, đường cấp và đường thoát tách nhau, chủ động thay nước.

Xa biển vẫn nuôi được

Một trại ở Thái Lan nuôi RAS bằng nước kênh 10 ‰ pha nước ót ruộng muối tới 30 ‰.

Kích thước tham khảo

Hạng mụcSố đoCăn cứ
Tỷ lệ đấtTrại 0,8 ha: 0,3 ha ao nuôi, 0,4 ha ao chứa nước biểnTrại thử nghiệm ở Thái Lan
Lớp cátTài liệu khác nhau: 5–10 cm, 7–10 cm, 20–30 cmKhuyến nông. Các thử nghiệm đều dùng 10 cm trở xuống
Lưới chắnCao 40–60 cm trên mặt nước, hơi nghiêngKhuyến nông
Bể xi măng4 × 5 × 1 m, cát 0,1–0,5 mm, lưới che, sục khí liên tục, thay 100 % nước/ngàyTrại ở Trung Quốc (2011)
Bể có sàn lót6 × 3 × 1 m, đáy nghiêng về lỗ xả; sàn gỗ cách đáy 20 cm, lưới 80–100 mắt, cát 6–8 cmTài liệu Trung Quốc, không rõ tác giả
Bể RAS10 × 8,33 m, nước 0,4 m; đá san hô 2–3 cm, lưới 150 µm, cát 2 cm; nước cấp từ dưới lênThử nghiệm ở Việt Nam (2024)

Mật độ theo giai đoạn

Mỗi mô hình có mức riêng, không lấy số của mô hình này áp cho mô hình khác.

Giai đoạn, mô hìnhMật độKết quảCăn cứ
Ương 4,6 → 11 mm, RAS, 30 ngày12.000–18.000 con/m²Sống 94–95 %; từ 24.000 con/m² giảm còn 73 %Thử nghiệm 2023
Ao, tháng 1–2, giống từ 20.000 con/kg500–700 con/m² trong vùng lưới vâyChưa có số đoKhuyến nông
Ao, sau 2 thángSan thưa còn 200–300 con/m² trong vùng lưới vâyChưa có số đoKhuyến nông
Ao đất, 6 thángKhông quá 300 con/m²400–500 con/m² lớn chậm hẳnThử nghiệm 2009
Ao lót bạt, tới thu hoạch80–100 con/m²Khoảng 1 kg/m² sau 6 thángKhuyến nông
Ao, khuyến cáo Hà Tĩnh50–100 con/m²Mức an toàn cho người mới nuôiCơ quan chuyên môn
Bể, 6 tháng200 và 400 con/m²200 con/m² lớn nhanh hơn rõThử nghiệm 2011
Bể xi măng, nước chảy, 144 ngày1.000 con/m²Sống khoảng 90 %, đạt 5,49 gTrại ở Trung Quốc
RAS 98 m², 6 tháng300 con/m²Sống 90,5 %, đạt 5,6 g, 147 con/kgTrại ở Thái Lan
RAS, 176 ngày2.500 con/m²Sống 70,3 %, 11,77 kg/m²Thử nghiệm ở Việt Nam

Chưa có thử nghiệm nào so sánh có san thưa và không san thưa: các thử nghiệm đều giữ một mật độ suốt vụ. Lịch 500–700 rồi 200–300 con/m² là kinh nghiệm khuyến nông.

Cách san thưa

  1. Xem khi nào cần

    Khuyến nông san thưa sau 2 tháng. Căn cứ thêm cân mẫu, lượng ăn và màu cát của từng ao.

  2. Chuẩn bị ao mới trước

    Ao không có ốc, đáy đen: theo nhãn VIBRIO CLEAR 1–2 kg/1.000 m³ nước (sâu 20–30 cm), sau 24–48 giờ cấy vi sinh rồi thả ốc.

  3. Phân cỡ

    Chia theo cỡ để con nhỏ không bị chậm lớn. Giai đoạn ương có thể lọc bằng sàng. Chưa có tài liệu nêu cỡ mắt sàng.

  4. Sát trùng khi sang ao

    Theo nhãn AQUA DINE: nhúng 2–50 g/m³ nước trong 1–2 phút.

  5. Thả và tính lại

    Thả lúc mát, cân lại khối lượng ốc mỗi ao rồi tính lại lượng thức ăn.

Nuôi bền vững

Thức ăn ít thải

Thức ăn ít thải

Cho ăn đúng lượng, vớt thức ăn thừa. Thử nghiệm: đạm 40–41 % tốt hơn 36 %.

Nuôi ghép hải sâm cát

Nuôi ghép hải sâm cát

Trong bể dài, ốc tăng trọng gấp đôi và đạm trong cát giảm 20 %. Trong ao đất chưa thấy lợi rõ. Mới ở mức thử nghiệm.

Nghỉ ao, xử lý bùn

Nghỉ ao, xử lý bùn

Ao chết từ 50 % trở lên: vệ sinh lại, nghỉ ít nhất 1 tháng. Không xả bùn đáy ra môi trường chung.

Nước thải

QCVN 40:2025/BTNMT quy định nước thải nuôi trồng thủy sản phải kiểm soát COD, BOD5, TSS, pH, tổng coliform, tổng nitơ và tổng phốt pho. Cột giới hạn áp dụng tuỳ nơi tiếp nhận, nên hỏi cơ quan chuyên môn địa phương.

Nguồn tham khảo

Cần kỹ thuật xem ao ốc của bạn?

Gửi thông tin ao, bể và số liệu nước. Đội kỹ thuật Thần Vương cùng bạn lên lịch chăm sóc cho từng giai đoạn.

NHẮN ZALOGỬI YÊU CẦUHotline 0867 957 568

Hỏi Thần Vương

Trợ lý kỹ thuật nuôi tôm & thủy sản

Xin chào Anh/Chị 👋

Mô tả vấn đề ao nuôi hoặc chọn câu hỏi bên dưới.