Mỗi ngày
Chăm sóc ốc hương hằng ngày
Bốn việc đều đặn: cho ăn đúng lượng, vớt thức ăn thừa, giữ đáy sạch và quan sát ốc.
- 1
Vòi. Dài, co duỗi được, miệng nằm ở đầu vòi.
- 2
Lưỡi bào. Khoảng 40 hàng răng, mỗi hàng 3 răng, dùng để nạo thức ăn.
- 3
Thực quản*. Đưa thức ăn từ vòi về dạ dày.
- 4
Dạ dày*. Túi dẹt áp vào tuyến tiêu hoá, nhận ống dẫn của tuyến.
- 5
Ruột và trực tràng*. Chạy ngược về trước dọc mép phải khoang áo, thải chất bã qua hậu môn.
Hình minh hoạ giản lược. Vỏ, đầu, chân, mang, vòi theo tài liệu về ốc hương và chi Babylonia. * Theo tài liệu về ốc Buccinum cùng bộ, chưa có bản mổ riêng cho ốc hương.
Ốc ăn thịt, thức ăn phải tươi
Ốc hương thích thịt hai mảnh vỏ và cá. Thức ăn dư nằm lại trên cát làm đáy bẩn nhanh, nên lượng ăn và việc vớt thức ăn thừa đi cùng nhau.
- 15–20 %
- thức ăn tươi tháng đầu
- 5–7 %
- từ tháng thứ tư
- 1–3 giờ
- sau khi ăn thì vớt thức ăn thừa
Việc mỗi ngày
Cho ăn đúng lượng
Tính theo khối lượng ốc trong ao rồi chỉnh theo mức ốc ăn hết. Thức ăn phải tươi, không dùng loại bảo quản bằng hóa chất.
Vớt thức ăn thừa
Vớt vỏ, xương và phần còn lại sau khi ăn 1–3 giờ. Đây là việc giữ đáy quan trọng nhất.
Quan sát ốc
Xem ốc có lên ăn và vùi cát lại không. Vớt và đếm xác ốc.
Ghi nhật ký
Ghi thức ăn, số liệu nước, xác ốc và việc đã làm trong ngày.
Lượng thức ăn tham khảo
Tính theo phần trăm khối lượng ốc trong ao mỗi ngày.
| Thức ăn | Giai đoạn | Lượng mỗi ngày | Căn cứ |
|---|---|---|---|
| Tươi: cá, cua, ghẹ, tôm | Tháng 1 | 15–20 % | Khuyến nông |
| Tươi | Tháng 2 | 10–15 % | Khuyến nông |
| Tươi | Tháng 3 | 8–10 % | Khuyến nông |
| Tươi | Từ tháng 4 | 5–7 % | Khuyến nông |
| Thức ăn viên | Ao và RAS | 0,8–1,2 % | Thử nghiệm 2022 |
| Thức ăn viên | RAS | 1–2 % | Thử nghiệm 2024 |
Cho ăn quá ít cũng hao ốc: thử nghiệm 150 ngày trên ốc 0,26 g, khẩu phần 10–15 % cho tỷ lệ sống 96,9–97,3 %, còn 3–5 % chỉ đạt 49,5–54,8 %. Từ tháng thứ hai, chỉnh lượng theo thực tế ao.
Số cữ và giờ cho ăn
- Các thử nghiệm thường cho ăn 1 cữ mỗi ngày vào buổi sáng, một số dùng 2 cữ.
- Tài liệu khuyến nông cho ăn 1 cữ lúc chiều tối vì ốc có tập tính ăn đêm, ăn 3 ngày nghỉ 1 ngày.
- Thử nghiệm so sánh 6 chế độ cho ăn trong 180 ngày không thấy khác biệt về tăng trưởng và tỷ lệ sống.
- Chọn giờ cố định phù hợp với công việc, miễn là vớt được thức ăn thừa đúng lúc.
Lịch đáy và nước
| Việc | Tần suất tham khảo | Căn cứ |
|---|---|---|
| Thay nước ao | 7–15 ngày một lần, mỗi lần 30–70 % | Thử nghiệm ao đất: ốc tăng 4,22 g với chu kỳ 7 ngày, 2,68 g với chu kỳ 30 ngày. Tỷ lệ nước theo khuyến nông |
| Tổng vệ sinh đáy | Những ngày con nước cường, kết hợp thay nước | Khuyến nông |
| Rửa nền cát trong bể | Phun rửa, phơi cát 30 ngày một lần | Thử nghiệm nuôi bể |
| Đo nước | 3 ngày một lần, 1 giờ sau khi ăn | Thử nghiệm RAS |
| Cân mẫu | 15 ngày một lần | Thử nghiệm RAS |
Ngày thời tiết xấu
Mưa lớn
Đo lại độ mặn và pH. Khi nước xấu đi: giảm thức ăn, cấp thêm nước mới, tăng quạt nước.
Nắng nóng
Tăng quạt nước, nhất là ban đêm. Ao lót bạt có thể che lưới lan. Thử nghiệm: tỷ lệ sống 71,7 % ở 32 °C so với 94,2 % ở 28 °C.
San thưa và phân cỡ
- Ốc thả dày cần san thưa khi lớn. Chưa có tài liệu nêu lịch chuẩn, nên căn cứ cỡ ốc, lượng ăn và tình trạng đáy.
- Giai đoạn ương, tài liệu khuyến nông phân cỡ bằng sàng sau 10–15 ngày.
Nguồn tham khảo
- Như Ý 2022. Kỹ thuật nuôi ốc hương thương phẩm trong ao. Dân tộc và Phát triển
- Đỗ Kim Tâm 2018. Kỹ thuật nuôi ốc hương, nguyên nhân ốc chết và biện pháp phòng
- Chaitanawisuti et al. 2001. Aquaculture Research. Khẩu phần ăn
- Chaitanawisuti & Kritsanapuntu 1999. Aquaculture Research. Sáu chế độ cho ăn
- Chaitanawisuti et al. 2001. Asian Fisheries Science 14. Nuôi trong bể
- Kritsanapuntu et al. 2009. Aquaculture Research. Mật độ và chu kỳ thay nước trong ao đất
- Mai et al. 2022. Agriculture, Forestry and Fisheries 11(5). Thức ăn viên trong ao và RAS
- Hoàng Văn Duật và cs. 2024. Tạp chí Khoa học Trường ĐH Cần Thơ. Nuôi trong hệ tuần hoàn
- Siuvai et al. 2010. Journal of the World Aquaculture Society. Nhiệt độ và độ mặn
- Nguyễn Phương 2020. Quy trình sinh sản nhân tạo ốc hương. Thủy sản Việt Nam
Cần kỹ thuật xem ao ốc của bạn?
Gửi thông tin ao, bể và số liệu nước. Đội kỹ thuật Thần Vương cùng bạn lên lịch chăm sóc cho từng giai đoạn.