Một khảo sát tại bang Andhra Pradesh, vùng nuôi tôm thẻ lớn của Ấn Độ, cho thấy 64% số trại nhiễm EHP trong một năm. Thiệt hại có thể vượt 20–30% lợi nhuận thông thường của một vụ nuôi.
Không chết rộ nhưng bào mòn lợi nhuận
EHP (Enterocytozoon hepatopenaei) là vi bào tử trùng ký sinh trong gan tụy tôm. Tôm nhiễm bệnh chậm lớn, phân đàn và tiêu tốn thức ăn nhiều hơn. Vì tôm không chết đồng loạt, nhiều người nuôi chỉ nhận ra khi đã thu hoạch lỗ.
Khảo sát được làm thế nào
Nhóm khảo sát theo dõi hơn 145 trại trong một năm tại ba huyện Krishna, East Godavari và West Godavari. Các trại này nuôi 2–4 vụ mỗi năm. Ao được kiểm tra qua 3 bước: quan sát tôm ngoài ao, soi tươi gan tụy và xét nghiệm RT-PCR.
Mức nhiễm được xếp theo chỉ số CT của PCR. CT càng thấp thì mầm bệnh càng nhiều:
- Ao sạch: không phát hiện EHP.
- Ao nhiễm vừa: CT trên 25.
- Ao nhiễm nặng: CT dưới 25.
Kết quả chính
Phát hiện đáng chú ý nhất nằm ở cỡ thu hoạch. Ao nhiễm vừa và nặng bị lỗ nếu thu ở cỡ 100 con/kg. Chỉ khi nuôi tiếp lên cỡ 60 con/kg, nhờ giá bán cao hơn, vụ nuôi mới có lãi. Nghĩa là EHP buộc người nuôi kéo dài vụ, kéo theo thêm chi phí và rủi ro.
Người nuôi nên làm gì
Bài gốc khuyến cáo quản lý tổng hợp thay vì trông vào một giải pháp đơn lẻ:
- Cải tạo ao triệt để: phơi đáy khô hoàn toàn dưới nắng, bón vôi và dùng chất sát trùng phù hợp.
- An toàn sinh học: hạn chế người ra vào, không dùng chung dụng cụ giữa các ao, dùng nước đã lọc hoặc đã xử lý.
- Theo dõi định kỳ: quan sát tốc độ lớn và độ đồng đều của tôm, lấy mẫu gan tụy soi tươi và xét nghiệm PCR theo lịch.
- Nước ổn định: giữ chất lượng nước trong ngưỡng, dùng vi sinh xử lý nước và đáy ao.
- Dinh dưỡng: bổ sung dinh dưỡng hỗ trợ miễn dịch và sức khỏe đường ruột, như một phần của quy trình chung.
Nguồn
- The economic toll of EHP outbreaks in shrimp farming. Aqua Culture Asia Pacific, đăng web 27/02/2026 (bản in số tháng 11–12, tr. 40–43).
Bài viết là bản tổng hợp và diễn giải bằng tiếng Việt của Thần Vương, không phải bản dịch; số liệu lấy từ bài gốc, phần quảng cáo sản phẩm của bài gốc đã được lược bỏ. Biểu đồ do Thần Vương vẽ lại từ số liệu, mô hình 3D do Thần Vương dựng; không sao chép hình và bảng của bài gốc.
