4 dịch bệnh chủ yếu đang đe doạ ngành tôm. 3 bệnh đầu do tác nhân đơn lẻ. WFS — bệnh phổ biến nhất — là hậu quả của ĐA NGUYÊN NHÂN, không xử lý được bằng kháng sinh đơn thuần.
WSD
Bệnh đốm trắng
Tác nhân đơn lẻ — virus WSSV
EMS
Hội chứng tôm chết sớm
Tác nhân đơn lẻ — Vibrio parahaemolyticus / AHPND
TPD
Bệnh hậu ấu trùng trong suốt
Tác nhân đơn lẻ — Vibrio chủng mới
WFS
Hội chứng phân trắng
ĐA NGUYÊN NHÂN — EHP + Vibrio + ký sinh + mất cân bằng vi sinh
⚠ Đa nguyên nhân
Hình ảnh thực địa các dịch bệnh chính: tôm nhiễm EMS/AHPND, hậu ấu trùng trong suốt (TPD), bào tử EHP dưới kính hiển vi và tôm phân trắng (WFS) so với tôm khoẻ.WFS là kết quả cộng gộp: tôm sạch bệnh (SPF) + EHP + Vibrio parahaemolyticus → hội chứng phân trắng (Aranguren et al., 2021).
Hệ quả: Không có thuốc đặc trị nào giải được WFS một cách đơn lẻ. Cần xây nền microbiome khoẻ + kiểm soát đa lớp tác nhân từ trước khi bệnh bùng phát.
Vibrio, EHP, ký sinh trùng gần như luôn có sẵn trong ao — bệnh không bùng vì chúng xuất hiện, mà vì ao trượt ra khỏi vùng ổn định. Giữ ao ở lại vùng đó không phải việc của một sản phẩm, mà của ba lớp làm cùng lúc: nước ao, ruột tôm, và bản thân con tôm. Mỗi lớp bổ sung chủng vi sinh và chức năng khác nhau; thiếu một lớp thì hai lớp kia gánh không nổi.
POND
Microbiome đáy & nước ao
SOILMAX New + LALSEA BIOREM + MAX 4000 + OZYME
Phân huỷ hữu cơ, ức chế Vibrio, khử NH3/NO2/H2S, ổn định chu trình nitrogen
GUT
Microbiome đường ruột tôm
BIO MAX + PRO GUT + FLASH + CLEVER + ACTISEL
Postbiotic + probiotic + nấm men sống — đẩy lùi mầm bệnh, tăng Bifidobacteria có lợi
HOST
Hỗ trợ vật chủ (tôm)
HERB GUARD + AQUAMOS + CANFORTA + CELL CANPHOS GOLD
Bảo vệ gan tụy, tăng đề kháng, cấp khoáng vi lượng — củng cố hệ miễn dịch
Nguy cơ thấpđa dạng cao — ao phục hồi nhanh sau cú sốc, ít bùng dịch
Nguy cơ gia tăngđa dạng đang tụt — sức phục hồi kém dần, rủi ro nhích lên
Nguy cơ caođa dạng thấp — ao khó gượng lại, dễ bùng phát dịch
NƯỚC AO NUÔI
T5
T6
RUỘT TÔM
GIT5
GIT6
Trục ngang là số ngày kể từ LẦN LẤY MẪU ĐẦU TIÊN, không phải ngày thả giống. Dữ liệu quan trắc ao áp dụng quy trình: cả nước ao lẫn ruột tôm giữ được chỉ số đa dạng trong vùng nguy cơ thấp suốt thời gian theo dõi. Số đọc lại từ biểu đồ quan trắc gốc.
Quần thể vi sinh có lợi (Rhodobacteraceae) duy trì và tăng dần theo ngày nuôi — được chứng minh hiệu quả bằng quan trắc thực tế.Chỉ thị vi khuẩn đánh giá rủi ro: mật độ Tenacibaculum — tác nhân gây loét, suy gan thận — giữ ổn định ở mức thấp suốt vụ.
Tổng hoà: Ba lớp chạy song song, không thay thế nhau. Nước ao sạch mà ruột tôm loạn khuẩn thì vẫn đổ; ruột tốt mà đề kháng vật chủ yếu thì gặp cú sốc là gãy. Farm chỉ dùng một dòng sản phẩm là đang đứng bằng một chân.
Nhìn sâu vào lớp RUỘT
Đây là lớp đo được rõ nhất. Kỹ thuật metagenomics cho phép phân loại vi khuẩn ruột tôm thành 3 nhóm — có lợi, cơ hội, gây bệnh — và chính tỷ lệ giữa ba nhóm này quyết định tôm khoẻ hay đổ.
GAN TỤYdự trữ, giải độc, miễn dịchRUỘTnơi hệ vi sinh cư trú
Hai nơi quyết định sức khoẻ con tôm nằm sát nhau: đường ruột chạy dọc sống lưng và khối gan tụy ngay sau đầu.
Trong ruột tôm có
Men
Sinh vật nguyên sinh
Vi-rút
Vi khuẩn
Bốn nhóm cùng có mặt. Nhưng nhóm quyết định ao trụ được hay đổ là VI KHUẨN — và cũng chỉ nhóm này người nuôi can thiệp được bằng thức ăn và men vi sinh.
Vi khuẩn trong ruột tôm chia làm ba nhóm — và tỷ lệ giữa ba nhóm này mới là thứ quyết định, chứ không phải sự có mặt của riêng nhóm nào.
GAN TỤYdự trữ, giải độc, miễn dịchRUỘTnơi hệ vi sinh cư trú