TẦM QUAN TRỌNG CỦA KHOÁNG TRONG NUÔI CÁ

Ngành nghề nuôi cá đang được phát triển rộng rãi với mật độ nuôi và mức sản lượng ngày càng cao. Các chất dinh dưỡng hòa tan có sẵn trong môi trường nước không đủ cho sự phát triển của cá trong thời gian nuôi hạn chế. Vì vậy việc cung cấp thêm chất dinh dưỡng qua khẩu phần ăn của cá là rất cần thiết. Trong đó, khoáng chất nắm vai trò cực kỳ quan trọng trong các chức năng khác nhau, sự tăng trưởng và phát triển của cá. Bổ sung khoáng cho cá đầy đủ sẽ giúp tăng khả năng miễn dịch, kháng bệnh, sự tăng trưởng và giúp cá không bị stress.

Đặc biệt trong quá trình trao đổi chất và quá trình sinh lý trong cơ thể cá, các chất khoáng tham gia vào quá trình hô hấp để chuyển hóa khí ôxy và khí carbonic, đảm bảo các điều kiện thích hợp cho hoạt động của các enzyme ở dạ dày và ruột trong quá trình tiêu hóa, duy trì sự ổn định của áp suất thẩm thấu, pH ổn định trong và ngoài tế bào. Làm chất xúc tác trong hoạt động trao đổi chất, giúp tăng hoạt tính của các hormone, vitamin...

ĐẶC TÍNH VÀ VAI TRÒ CỦA KHOÁNG CHẤT ĐỐI VỚI CÁ

Các nguyên tố khoáng tồn tại dưới dạng muối vô cơ (thường là các gốc sulfat) được đưa vào vật nuôi thông qua việc trộn vào thức ăn. Muối khoáng vô cơ được vận chuyển qua đường tiêu hóa, tại đây độ pH giảm hoặc axit hóa có thể làm cho các liên kết bị phá vỡ và giải phóng các ion mang điện tích dương. Các ion này phản ứng với các thành phần mang điện tích âm trong dạ dày, khi đó lượng khoáng chất vi lượng sẽ không còn sẵn sàng để hấp thu và được bài tiết ra khỏi vật nuôi gây ô nhiễm môi trường.

Ngày nay khi các nghiên cứu khoa học kỹ thuật đã cho ra đời các chất khoáng ở dạng hữu cơ, đây là một giải pháp nhằm giúp cơ thể cá hấp thu tối đa dưỡng chất trong quá trình nuôi, mang lại một góc nhìn mới về tính hiệu quả của khoáng hữu cơ đa vi lượng giúp cải thiện hấp thu và giảm thải ra môi trường ao nuôi.

1.Nhóm khoáng chất Lathanide

Nhóm lanthanide có tác dụng giảm thiểu và ngăn ngừa tác hại của gốc tự do đối với cơ thể. So với các nhóm khoáng chất truyền thống, lanthanide là nguyên tố mới được sử dụng trong chăn nuôi cũng như thủy sản và đã đem lại những hiệu quả tích cực. Nó có tác dụng rõ rệt trên cá Tra nuôi ở Đồng băng Sông Cửu Long ở các chỉ tiêu FCR giảm đáng kể, tăng khả năng quay hóa chất khi chế biến… Trên heo cũng có hiệu quả rất cao (tăng trọng nhanh, nâng cao chất lượng thịt, giảm FCR).

2.Nhóm khoáng chất đa lượng

3.Nhóm khoáng chất vi lượng

Fe, Cu, Zn,.. là những nguyên tố vi lượng vì chúng hiện diện với một hàm lượng rất thấp nhưng có ảnh hưởng một cách rõ rệt đến các quá trình trao đổi chất cơ thể vật nuôi.

Sắt (Fe)

Fe trong cơ thể tồn tại ở dạng hợp chất hữu cơ như Hemoglobin hay có thể ở dạng vô cơ như Fe dạng dự trữ. Fe giữ vai trò quan trọng trong quá trình hô hấp. Thiếu Fe cá sẽ giảm lượng hồng cầu và gan vàng. Trong khẩu phần thức ăn, Fe ở dạng vô cơ dễ hấp thu hơn Fe hữu cơ và Fe2+ hấp thu nhanh hơn Fe3+. Động vật thủy sản có thể hấp thu Fe qua môi trường. Thức ăn có nguồn gốc động vật chứa nhiều Fe thích hợp cho sự hấp thu của động vật thủy sản.

Đồng (Cu )

Là thành phần nhiều enzyme có tính oxy hoá và có vai trò quan trọng trong sự hô hấp, là thành phần của sắc tố đen (Melanin), kích thích quá trình sử dụng Fe và là chất xúc tác cho việc tạo thành Hemoglobin (Hb). Ở cá thiếu Cu cũng ảnh hưởng đến sinh trưởng và dễ bị nhiễm bệnh.

Kẽm (Zn)

Zn là thành phần cấu tạo enzyme Carbonicanhydrase (xúc tác phản ứng hydrat hoá) làm tăng khả năng vận chuyển CO2 và kích thích tiết HCl trong dạ dày. Khi thiếu Zn cá giảm tăng tưởng và giảm sức sinh sản.

Vấn đề thiếu khoáng gây ra: