Vi sinh dùng trong nuôi trồng thủy sản được ứng dụng từ rất lâu. Không thể phù nhận vai trò của vi sinh trong xử lý chất lượng nước, làm tốt sức khỏe đường ruột vật nuôi. Bản thân vi sinh luôn có sự tiến hóa, chúng liên tục thay đổi để thích nghi với môi trường sống cho để phù hợp.
Dựa trên một số bài viết của các chuyên gia và kinh nghiệm được ghi nhận từ thực tế, chúng tôi đưa ra những nhận định về vi sinh.
- Những loài vi sinh có lợi chúng ta phân lập được chỉ chiếm 1 phần rất nhỏ trong trong cộng đồng vi sinh vật chưa được biết đến. Môi trường ao nuôi là 1 sự đa dạng về vi sinh vật rất phức tạp và chúng chịu nhiều tác động khác nhau từ môi trường sống, các yếu tố đầu vào. Nhiều nhà khoa học cho rằng, bổ sung vi sinh vật có lợi vào ao nuôi là giải pháp mang lại sự thay đổi ngắn hạn (nên cần được bổ sung định kì theo giai đoạn, mật độ nuôi và môi trường thực tế)
- Thêm vi sinh có lợi vào ao nuôi luôn được khuyến khích nhưng các chuyên gia họ lại có những lời khuyên cho nguồn gốc vi sinh, nhân sinh khối cao sẽ tạo ra nhiều rủi ro vì nhiễm tạp khuẩn. Nói 1 cách khác là chúng còn trao đỗi các vật chất di truyền và đôi khi tạo ra nhiều rủi ro còn cao hơn lợi ích mà bàn thân vi sinh mang lại. Chúng ta có nhận xét gì về quan điểm này, tôi đang cho rằng nó đang xa rời thực tế. Vì sao vậy???. Kinh nghiệm nuôi của người dân ngày càng được nâng cao, họ có đủ sự nhận định để đánh giá việc họ ủ vi sinh và sử dụng mang lại kết quả thế nào dựa trên ứng dụng thực tế. Nói như vậy để nhận thấy hiện trạng thực tế không thể chờ đến máy móc kiểm tra vì hầu hết chúng ta không có điều kiện thực hiện được việc đó.
- Chất dinh dưỡng cho vi sinh vật hoạt động bao gồm đạm, béo, đường có trong dinh dưỡng mà chúng ta thêm vào và các chất chuyển hóa trong quá trình nuôi. Và dĩ nhiên rằng, cạnh tranh dinh dưỡng và các cơ chất (đạm, béo, đường, vi khoáng) sẽ là cơ chế hoạt động của hầu hết vi sinh có lợi. Chúng sẽ tiếp tục tạo ra các enzyme, bacteriocin để xử lý nước và kháng khuẩn.
- Sản phẩm vi sinh tốt là sản phẩm có mật số cao liệu có đúng không vì không có cơ sở khoa học cho điều này. Vi sinh cần dinh dưỡng để phát triển nhưng đến khi nguồn dinh dưỡng cho chúng cạn kiệt hoặc không còn phù hợp thì chúng sẽ chết đi hoặc chuyển sang dạng bào tử. Nhiệt độ và độ mặn là 2 yếu tố tác động đến vi sinh cũng như các chủng cạnh tranh khác. Dinh dưỡng tạo ra từ các quá trình chuyển hóa trong nước sẽ là giới hạn cho sự phát triển tổng thể các vi sinh vật.
- Khi các vi sinh vật tiết ra các enzyme chúng cần đến nhiều yếu tố đa vi lượng và khi các yếu tố này trở nên hạn chế thì việc sản sinh các enzyme gần như không hoạt động (trơ vi sinh, hoạt động không hiệu quả).
- Dó đó chúng ta cần lưu ý rằng khi bổ sung vi sinh số lượng lớn hoặc đa loài vi sinh đều không có ý nghĩa về mặt xử lý sinh học vì dinh dưỡng cho vi sinh không đảm bảo. Vậy cần đưa vào số lượng vi sinh là bao nhiêu và dinh dưỡng cho chúng hoạt động tốt sẽ là vấn đề rất khó khăn.
- Vi sinh đã được tạo ở dạng bào tử, vì vậy chúng cần thời gian để tăng sinh và mỗi loài sẽ có thời gian tăng sinh và nảy mầm khác nhau nên xu hướng những loài tăng sinh trước sẽ chiếm ưu thế. Lúc này nhiều khả năng chúng sẽ cạnh tranh dinh dưỡng ngay cả các loài vi sinh có lợi với nhau
- Bảo quản vi sinh trong nhiều điều kiện tiêu chuẩn khác nhau đều anh hưởng đến mật độ vi sinh. Điều này sẽ đúng hơn khi các nhóm vi sinh tồn tại không ở dạng bào tử thì sẽ càng khó bảo quản hơn. Vì vậy bảo quản đúng cách vi sinh cũng như sự phối trộn các dòng vi sinh với nhau cũng cần sự hợp lí để chất lượng vi sinh luôn được đảm bảo.
- Các sản phẩm có chứa vi sinh có tác động rất lớn đến sức khỏe vật nuôi, khả năng kháng bệnh và sức chống chịu. Thuật ngữ này phải chăng đang bị lạm dụng một cách quá mức, có nghĩa rằng cái gì cũng dùng vi sinh cho xử lý hay cho sức khỏe đường ruột. Chúng ta nên biết rằng hầu hết các vi sinh thương mại chỉ xử lý và phân hủy sinh học bên ngoài cơ thể và môi trường sống của vật nuôi. Cư trú, bám dính lên thành ruột là không chắc chắn, vì thế có rất ít các sản phẩm làm được điều này thật sự hiệu quả.
- Đa chủng loài vi sinh được thêm vào chưa chắc đã tốt vì chúng có thể sản sinh cùng một loại enzyme chỉ ở những mức độ khác nhau mà thôi. Vậy vấn đề quan trọng là sự chọn lọc và sự phối hợp giữa chúng mang lại hiệu quả cao trong thực tế.
