Những lo ngại về phúc lợi xung quanh kỹ thuật sinh sản phổ biến làm cơ sở cho việc sản xuất tôm toàn cầu từ đó dẫn đến sự thử nghiệm các phương pháp tiếp cận mới
Những lo ngại về phúc lợi xung quanh kỹ thuật sản xuất giống phổ biến làm nền tảng cho nghề nuôi tôm toàn cầu đang dẫn đến việc thử nghiệm các phương pháp tiếp cận mới. Ảnh của Darryl Jory
Việc cắt bỏ cuống mắt đã bắt nguồn từ những ngày đầu với ngành nuôi tôm, và mặc dù có những kêu gọi tìm kiếm phương pháp thay thế, kỹ thuật sinh sản dường như có khả năng vẫn sẽ duy trì phổ biến trong thời gian tới. Như khảo sát gần đây của liên minh thủy sản toàn cầu đối với người nuôi tôm toàn cầu kết luận các nhà sản xuất đang phản ứng về các mối lo ngại về phúc lợi động vật và áp lực tăng trưởng để chấm dứt thông lệ này nhưng thừa nhận rằng đạt được điều đó là một quá trình vô cùng phức tạp có thể mất một vài năm.
Bác sĩ Belinda Yaxley nói “Có vài thử thách thực sự xung quanh việc cố gắng sản xuất tôm mang giá trị kinh tế sử dụng phương pháp ko loại bỏ cuốn mắt” một chuyên gia nuôi trồng thủy sản ở Tasmania, Australia, và điều phối viên cho chương trình chứng nhận thực hành nuôi trồng thủy sản tốt nhất (BAP) của GSA cho hay. Yaxley cũng là tác giả chính của “việc cắt bỏ cuốn mắt tôm”, sự phân tích tình trạng hiện tại và tương lai,” một khảo sát toàn cầu của các nhà sản xuất tôm và hiệp hội của họ đã tiến hành vào năm 2023.
Kể từ khi nó được phát hiện ra một thập kỷ trước rằng việc loại bỏ một trong những cuống mắt của tôm kết luận việc tăng trưởng nhanh hơn – giải phóng ra số lượng trứng từ 10 đến 20 lần – cắt bỏ cuống mắt đã trở thánh kỹ thuật phổ biến trong các trại sản xuất giống trên thế giới mang tới sự hiệu quả và khả năng dự đoán mà nó tạo ra.
Những nỗ lực để sản xuất mà không cắt bỏ mắt là không mới: Ngành đã và đang phát triển thêm những phương pháp nhân đạo mà không cắt bỏ cuống mắt để nuôi tôm thành công ít nhất tring 1 thập kỷ qua. Nhưng vì Yaxley đã cảnh báo , những phương pháp này cho đến nay yêu cầu thêm chi phí cho việc sản xuất.
Bác sĩ Yaxley cho biết: “Nó phụ thuộc vào khu vực nhưng việc chấm dứt việc cắt bỏ có thể khiến chi phí sản xuất tôm trở nên quá cao”.
Biết rằng không có sự sửa chửa nhanh chóng, cuộc khảo sát đã thu hút hơn 100 cá nhân để tìm hiểu cách các nhà sản xuất khác nhau tiếp cận những thách thức và giải pháp khả thi đang được xem xét.. Yaxley đã nói trong các hội thảo được thực hiện thông qua Zoom và các cuộc phỏng vấn trực tiếp là rất quan trọng để thu thập nhiều phản hồi chi tiết.
Báo cáo đã cho thấy những thách thức về việc chấm dứt việc cắt bỏ bao gồm chi phí, rào cản giáo dục, sự chấp nhận của thị trường, cân nhắc về quy định và chính sách và năng suất giảm. Nó ủng hộ mạnh mẽ việc nghiên cứu và phát triển để giúp khám phá và tối ưu hóa các phương pháp thay thế vừa nhân đạo vừa hiệu quả.
Các tài liệu khảo sát xem xét trích dẫn nghiên cứu về cách giảm thiểu cơn đau khi cắt bỏ. Người ta phát hiện ra rằng các phương pháp thắt dẫn đến phản ứng gây hậu quả nghiêm trọng nhất ở tôm và phản ứng tiêu cực ít nhất là khi bôi thuốc gây tê tại chỗ Xylocain trước khi cắt hoặc ép nhãn cầu, sau đó băng vết thương lại để nó đông lại.
Tùy vào khu vực nhưng chấm dứt việc cắt bỏ cuống mắt có thể khiến chi phí sản xuất tôm trở nên quá cao
Yaxley cho biết: “Có rất nhiều kỹ thuật cắt bỏ khác nhau và do những thách thức trong sản xuất nên nó sẽ không sớm dừng lại”. “Điều quan trọng là BAP phải làm việc với các nhà sản xuất để giúp cải thiện phúc lợi cho tôm thông qua các tiêu chuẩn của chương trình”.
Tuy nhiên, Yaxley không tin vào cách tiếp cận mang tính quy định. “Nói, ‘Trong 5 năm nữa bạn không được phép sử dụng phương pháp cắt bỏ’ sẽ không bao giờ có tác dụng. Trong lý do hợp lý, bạn phải để ngành làm mọi việc theo tốc độ riêng của nó. Chúng tôi đang yêu cầu các nhà sản xuất lập kế hoạch và tính đến tình huống cụ thể của họ. Miễn là họ có một kế hoạch xem xét các chiến lược không cắt bỏ và một mốc thời gian tiềm năng thì chúng tôi biết đang cố gắng giải quyết vấn đề.”
Khi cuộc khảo sát kết nối với các nhà sản xuất, cô nhận thấy họ luôn khao khát ý tưởng. Yaxley nói với Advocate: “Mỗi người tôi nói chuyện đều nói: ‘Bạn đã tìm ra giải pháp chưa?’ khi biết rằng tôi đang nói chuyện với mọi người từ khắp nơi trên thế giới”. Cuộc khảo sát bao gồm Thái Lan, Việt Nam, Ấn Độ, Úc, Trung Quốc, Nhật Bản, Nam Mỹ và Hoa Kỳ và tập trung vào hai loài tôm: Tôm sú (Penaeus monodon) và tôm thẻ chân trắng Thái Bình Dương (Litopenaeus vannamei), hay còn gọi là tôm chân trắng.
Yaxley cho biết: “Họ đã cố gắng tìm ra giải pháp loài tôm sú không bị cắt bỏ trong 20 năm, nhưng vẫn chưa đạt được mục tiêu”. “Nhiều nhà sản xuất đang chuyển sang nuôi tôm sú vì vậy điều quan trọng là phải tìm ra giải pháp khả thi để không cắt bỏ loài đó – bạn thực sự không thể so sánh tôm sú và tôm chân trắng. Các nhà sản xuất chân trắng sẽ khá thoải mái với đàn không bị cắt bỏ vì nó đã được thuần hóa quá lâu nên họ có di truyền tốt hơn và các cách để có thể khiến chúng sinh sản khi họ muốn.”
Năm 2020, nhà nghiên cứu Simão Zacarias của Đại học Stirling đang nghiên cứu tôm chân trắng thì ông giành chiến thắng trong cuộc thi Giải thưởng Sáng tạo Nuôi trồng Thủy sản Toàn cầu cho công trình của ông nhằm hiểu rõ hơn những hành động mà người nuôi tôm có thể thực hiện để quản lý tôm bố mẹ không bị cắt bỏ cho kết quả tương đương với tôm bố mẹ được cắt bỏ.
Yaxley cho biết: “Việc cắt bỏ mang lại cho nhà sản xuất khả năng dự đoán xung quanh việc sinh sản, điều này cho phép lập kế hoạch sản xuất tốt hơn”. Khi người nuôi tôm cố gắng từ bỏ kỹ thuật này, họ gặp phải những trở ngại giúp giải thích tại sao nó tồn tại lâu đến vậy.
Một cuộc khảo sát của Liên minh Thủy sản Toàn cầu cho thấy những thách thức để chấm dứt việc cắt bỏ bao gồm chi phí, rào cản giáo dục, sự chấp nhận của thị trường, cân nhắc về quy định và chính sách cũng như nguy cơ giảm năng suất.. ảnh bởi Darryl Jory
Yaxley cho biết: “Chúng tôi nhận thấy một số nhà sản xuất đang thử nghiệm phương pháp không cắt bỏ bằng cách nuôi số lượng tôm bố mẹ nhiều gấp đôi”. “Họ có thể làm điều đó trong một thời gian dài, nhưng rõ ràng là lượng điện, nước, xử lý, chăn nuôi, v.v. sẽ tăng gấp đôi.” Cô nói thêm rằng một số nhà sản xuất đã thử nó để đáp ứng yêu cầu của chuỗi siêu thị, nhưng sau một thời gian đã từ bỏ, “vì nó không hoạt động”.
Ngày càng có niềm tin rằng việc cung cấp cho tôm một môi trường gần gũi nhất với thiên nhiên có thể mang lại lợi ích cho tôm bố mẹ không bị cắt bỏ: “Nếu bạn bắt chước những gì chúng trải qua trong tự nhiên bằng cách làm cho nó yên tĩnh và tối tăm, sử dụng thức ăn chất lượng cao. Yaxley cho biết, cho ăn và duy trì chất lượng nước ở mức ổn định, bạn có thể khiến chúng sinh sản tốt để tiết kiệm chi phí ”.
Yaxley cho biết: “Hy vọng rằng di truyền học sẽ đưa chúng ta đến điểm mà chúng ta có thể giữ được tôm bố mẹ không bị cắt bỏ để sản xuất đủ ấu trùng một cách tiết kiệm”. “Họ đang ghi nhận kết quả trong các phòng thí nghiệm ở Mỹ và những nơi khác, thách thức là chi phí để mở rộng quy mô và thương mại hóa nó”.
Yaxley nói thêm rằng các nhà sản xuất ở Ecuador đang nghiên cứu tôm chân trắng cho biết đã tìm ra con đường tiến hóa tự nhiên. Cô nói: “Ở đó họ có quá nhiều dịch bệnh nên họ đã chọn những con còn sống sót và sử dụng chúng để nhân giống”. “Họ chưa đi sâu vào bất kỳ phương pháp di truyền phức tạp nào – họ đã sử dụng phương pháp chọn lọc kiểu hình và rõ ràng là nó đang có hiệu quả. Bây giờ họ chỉ cần thả tôm bố mẹ không bị cắt bỏ trong ao và sinh sản và đạt được số lượng cần thiết.”
Khi các nhà sản xuất tôm toàn cầu nỗ lực tìm ra con đường không cắt bỏ phù hợp cho trường hợp đặc biệt của họ, Yaxley đã ủng hộ ba hướng đi tiếp theo cho ngành. “Nếu quá trình cắt bỏ của bạn chưa được thực hiện theo cách thân thiện về phúc lợi, hãy thực hiện ngay bây giờ. Trong khi đó, ngành nên tiến hành đánh giá thường xuyên về tình hình toàn cầu xung quanh việc cắt bỏ cuống mắt để đánh giá những giải pháp nào đang cho thấy triển vọng. Cuối cùng, hoạt động R&D liên tục về các phương pháp thay thế là rất quan trọng.”
Tác giả
