Tổng quan thị trường tôm thế giới 2025
Theo bản tin Shrimp Bulletin #02 (tháng 2/2026) của Shrimp Insights, năm 2025 chứng kiến sự tái cấu trúc mạnh mẽ trong dòng chảy thương mại tôm toàn cầu. Thuế quan Mỹ, các hiệp định thương mại mới và sự cố Cesium-137 tại Indonesia đã định hình lại bức tranh xuất nhập khẩu.
Thị trường nhập khẩu chính
Trung Quốc — Nhập khẩu 901,563 tấn (-2%)
Trung Quốc nhập khẩu tôm giảm nhẹ về lượng nhưng tăng 5% về giá trị, đạt $4.79 tỷ. Ecuador vẫn là nguồn cung chính với 651,866 tấn (-3%), trong khi Ấn Độ tăng tốc lên 149,599 tấn (+6%), đặc biệt P. monodon tăng gấp đôi. Indonesia (+28%) và Argentina (+10%) cũng mở rộng thị phần.
Mỹ — Nhập khẩu 795,641 tấn (+2%)
Thị trường Mỹ chia rõ hai nửa: nửa đầu năm tăng trưởng hai chữ số (đỉnh tháng 6: +35%), nửa sau giảm mạnh do tác động thuế quan. Giá trị nhập khẩu đạt $7.03 tỷ (+9%).
- Ấn Độ vẫn là nhà cung cấp #1 (300,051 tấn, +1%) nhưng Q4 giảm mạnh (tháng 10: -57%)
- Ecuador hưởng lợi lớn nhất (231,804 tấn, +18%), tăng mạnh từ tháng 9
- Indonesia giảm 11% (119,331 tấn) do sự cố Cesium-137, nhưng tháng 12 phục hồi
- Việt Nam giảm 7% (64,413 tấn), Thái Lan giảm 4% (26,958 tấn)
EU-27 — Nhập khẩu 455,776 tấn (+21%) — Tăng trưởng mạnh nhất
EU là điểm sáng lớn nhất của thị trường tôm 2025. Giá trị nhập khẩu €2.87 tỷ (+22%). Tăng trưởng đều đặn quanh năm, Q4 đặc biệt mạnh.
- Ecuador: 241,947 tấn (+35%) — thống trị thị trường
- Ấn Độ: 66,843 tấn (+44%) — tăng mạnh nhất khi chuyển hướng từ Mỹ. Tháng 12 tăng 113%
- Việt Nam: 57,758 tấn (+14%) — ổn định, dẫn đầu phân khúc tôm chế biến (cooked-at-origin)
- Venezuela giảm 44% do gián đoạn hoạt động LAMAR Group
Các nước xuất khẩu chính
Ecuador — 1.39 triệu tấn (+15%), $7.48 tỷ (+23%)
Ecuador tiếp tục khẳng định vị thế dẫn đầu toàn cầu. Top 5 nhà xuất khẩu: Santa Priscila (25%), Omarsa (10%), Songa, Aquagold, Exportquilsa (mỗi ~5%).
- Trung Quốc: 689,536 tấn (+5%) — thị trường lớn nhất nhưng giảm tỷ trọng
- Mỹ: 270,660 tấn (+26%) — tăng mạnh nhất
- EU: 260,484 tấn (+28%)
- Q1/2026 dự kiến tăng 10-11%: tháng 1 đạt ~118,000 tấn (+15%, kỷ lục)
Ấn Độ — 796,374 tấn (+9%), $5.66 tỷ (+14%)
Ấn Độ chuyển hướng xuất khẩu mạnh mẽ khi thị trường Mỹ co lại (-9%).
- EU-27: 119,748 tấn (+39%) — thị trường tăng trưởng nhanh nhất
- Trung Quốc: 154,291 tấn (+10%), P. monodon chiếm >50%
- Việt Nam: 69,292 tấn (+61%) — toàn bộ để chế biến lại
- P. monodon tăng 36% lên 56,587 tấn — phân khúc nổi bật
- Dự báo 2026: mùa thả nuôi L. vannamei trễ 1 tháng do nhiệt độ thấp; P. monodon dự kiến ~100,000 tấn (giảm từ dự báo 120-150K trước đó)
Indonesia — 201,113 tấn (0%), $1.78 tỷ (+11%)
Năm đầy biến động. H1 mạnh, nhưng Q4 sụp đổ do vụ Cesium-137. Tháng 10 xuất khẩu giảm 59%. Tháng 12 phục hồi mạnh +31%.
- Mỹ: 125,588 tấn (-8%) — bị ảnh hưởng nặng nhất
- Nhật: 33,300 tấn (+6%) — ổn định
- Trung Quốc: 13,753 tấn (+27%) — tăng trưởng tốt
- EU: 10,517 tấn (+41%)
- FDA Mỹ từ chối 30 lô tôm Indonesia năm 2025 do dư kháng sinh
Việt Nam — 275,530 tấn (+3%), $2.21 tỷ (+9%)
Việt Nam phục hồi dần trong năm 2025 sau khởi đầu yếu. Sản phẩm giá trị gia tăng (GTGT) là động lực tăng trưởng chính (+12%).
- Trung Quốc: 53,984 tấn (+8%) — thị trường lớn nhất
- EU: 45,804 tấn (+19%) — tăng mạnh, đặc biệt tôm GTGT
- Mỹ: 32,352 tấn (-12%) — tiếp tục giảm
- Nhật: ~30,000 tấn (+11%)
- Nhập khẩu kỷ lục 99,000 tấn nguyên liệu (75% từ Ấn Độ, 15% Ecuador) để chế biến lại xuất khẩu. Top nhà nhập: Minh Phú (10-15%), Taika, Thuận Phước (mỗi ~10%)
- Thuế chống bán phá giá Mỹ: STAPIMEX và Thông Thuận bị áp mức ~25.8%, các công ty khác ~4.6%
Chính sách thương mại — Biến động lớn
- Tòa Tối cao Mỹ bác thuế IEEPA (02/2026): Thuế "đối ứng" áp theo IEEPA bị phán quyết vượt thẩm quyền tổng thống. Áp dụng tạm thuế Section 122 (10%, sẽ tăng 15%, tối đa 150 ngày).
- Thỏa thuận Mỹ-Ấn Độ: Giảm thuế tôm Ấn Độ từ 50% xuống 18%. Ấn Độ tạm dừng chính thức hóa sau phán quyết tòa.
- Ecuador: Thuế vào Mỹ giữ nguyên 15% (tôm không nằm trong đàm phán).
- EU–Ấn Độ FTA ký 27/01/2026: Dự kiến hiệu lực 2027, giảm/xóa thuế tôm Ấn Độ vào EU.
- Quy định kháng sinh EU (Reg. 2024/2598): Ấn Độ, Indonesia, Sri Lanka chưa được đưa vào danh sách nước thứ ba được phê duyệt → có thể mất quyền tiếp cận thị trường EU từ tháng 9/2026.
- FDA Mỹ 2026: Tăng cường giám sát tôm nhập khẩu — mở rộng lấy mẫu, truy xuất nguồn gốc, thẩm quyền tiêu hủy hàng không an toàn tại biên giới.
Xu hướng giá tôm ao
Giá tôm ao (farm gate) tại Ecuador và Ấn Độ đang trong xu hướng phục hồi so với mức thấp năm 2024. Ecuador có xu hướng tăng ổn định nhờ nhu cầu cải thiện vừa phải. Ấn Độ biến động hơn — giá L. vannamei xuất sang Trung Quốc giảm cuối năm do thay đổi cơ cấu sản phẩm và cạnh tranh giá.
Nhận định cho người nuôi tôm Việt Nam
- EU tiếp tục là thị trường tiềm năng lớn cho tôm GTGT Việt Nam (+19% năm 2025)
- Cạnh tranh gay gắt từ Ecuador và Ấn Độ, đặc biệt khi EU-India FTA có hiệu lực
- Rủi ro quy định kháng sinh EU cần được chú ý — Việt Nam cần đảm bảo tuân thủ Reg. 2024/2598
- Thị trường Mỹ khó khăn do thuế chống bán phá giá (STAPIMEX ~25.8%) và biến động chính sách
- Xu hướng nhập nguyên liệu để chế biến lại tiếp tục tăng — cơ hội cho nhà chế biến nhưng đặt câu hỏi về xuất xứ
- Chất lượng và an toàn thực phẩm ngày càng quan trọng — FDA Mỹ và EU đều siết chặt giám sát
Nguồn: Shrimp Insights — Shrimp Bulletin #02, February 2026. Dữ liệu từ Customs (China), NOAA (USA), Eurostat (EU), CNA-Ecuador, Ministry of Commerce India, Bureau of Statistics Indonesia, Customs Vietnam.
