So sánh việc sử dụng tài nguyên trong nuôi tôm - phần 1: Đất

Sử dụng đất là một trong những vấn đề quan trọng nhất của bảo tồn tài nguyên thiên nhiên. Có một mối quan tâm 2 chiều giữa bảo tồn môi trường sống tự nhiên và có đủ đất canh tác để cung cấp nhu cầu sản xuất lương thực trong hiện tại và tương lai.

Lượng lương thực được sản xuất trên toàn cầu đã tăng hơn gấp ba lần kể từ năm 1950, nhưng dân số thế giới cũng tăng gấp ba lần. Lương thực bình quân đầu người ngày nay thực sự cao hơn một chút so với những năm 1950. Tuy nhiên, việc sử dụng đất cho nông nghiệp chỉ nhiều hơn khoảng 10% so với năm 1950. Khoảng 38% diện tích đất trên thế giới được sử dụng để sản xuất lương thực; do đó, nếu nông nghiệp không trở nên thâm canh hơn, sẽ không có đủ đất để cung cấp nhu cầu thực phẩm cho con người và gia súc của họ.

Sử dụng đất trong nuôi tôm

Dữ liệu được trình bày ở đây về việc sử dụng đất trong nuôi tôm được thu thập từ các cuộc khảo sát các trang trại nuôi tôm thẻ chân trắng Thái Bình Dương (Litopenaeus vannamei) ở năm quốc gia xuất khẩu tôm nuôi chính. Số lượng trang trại bao gồm: 101 trang trại ở Ecuador; 89 ở Ấn Độ; 1,341 ở Indonesia; 34 ở Thái Lan; và 30 tại Việt Nam.

 Nuôi tôm cần có đất để xây dựng và vận hành các trang trại. Đất cần thiết cho các trang trại thường từ 1,2 đến 2,2 lần diện tích mặt nước của các ao sản xuất. Trong cuộc khảo sát, tỷ lệ trung bình của đất trên diện tích mặt nước (LWR) dao động từ 1,22 ở Ecuador đến 2,04 ở Thái Lan (Bảng 1). LWR trung bình của năm quốc gia xuất khẩu tôm hàng đầu là 1,67.

 

		Diện tích (ha /trang trại)
Quốc gia	LWR	Ao nuôi	Hồ chứa	Kênh dẫn		Khu vực lắng	Kè và công trình khác
Ecuador	1.24	141	8.76	9.03		11.29	5.6
Ấn Độ	1.33	5.15	0.34	0.2		---	1.15
Indonesia	1.77	2.79	1.08	1.32		0.1	0.65
Thái Lan	2.04	6.84	3.6	0.34		0.86	2.31
Việt Nam	1.95	1.77	0.31	0.16		0.09	1.12

Bảng 1. Tỷ lệ diện tích trang trại trên diện tích ao sản xuất (LWR) và diện tích dành cho các cơ sở hạ tầng bằng đất khác nhau tại các trang trại nuôi tôm ở năm quốc gia xuất khẩu lớn.

 

Một chỉ số có ý nghĩa về việc sử dụng đất tại các trang trại là diện tích cần thiết cho mỗi tấn (MT) tôm được sản xuất mỗi năm. Việc sử dụng đất canh tác trực tiếp để nuôi tôm dao động từ 0,09 ha/tấn ở Indonesia đến 0,20 ha/tấn ở Ấn Độ (Bảng 2) với tỷ lệ bình quân là 0,15 ha / tấn.

	Sản lượng (t/ha)			Sử dụng đất (ha/tấn tôm)
Quốc gia	Mỗi vụ	Mỗi năm	FCR	Trang trại	Thức ăn	Tổng cộng
Ecuador	1.96	7.03	1.32	0.18	0.27	0.46
Ấn Độ	3.45	6.67	1.48	0.2	0.3	0.5
Indonesia	10.01	19.81	1.41	0.09	0.28	0.37
Thái Lan	7.33	17.31	1.49	0.12	0.3	0.42
Việt Nam	5.59	10.92	1.36	0.18	0.27	0.45

Bảng 2. Sản lượng mỗi vụ và mỗi năm, FCR và sử dụng đất để sản xuất tôm ở năm quốc gia xuất khẩu tôm chính.

 

Giảm sử dụng đất trong nuôi tôm

Hai cách chính để giảm sử dụng đất cho sản xuất tôm là cải thiện hệ số FCR và thâm canh sản xuất trong ao. LWR cũng là một yếu tố, nhưng ở một số quốc gia, LWR thấp là kết quả của việc ít sử dụng các ao chứa và ao lắng.

Tiến sĩ Claude E. Boyd